Marketing & Công việc

Không có sản phẩm tốt nhất, chỉ có sản phẩm phù hợp nhất

Đăng 5 phút đọc
Không có sản phẩm tốt nhất, chỉ có sản phẩm phù hợp nhất

[Series: 15 ngày chỉ nói về bản chất của marketing]

Chuỗi 15 bài viết này là cách mình quay lại với những nguyên lý cốt lõi của marketing, những điều căn bản và quan trọng nhưng đôi khi dễ bị bỏ qua trong quá trình làm việc. Nếu hiểu sai bản chất, mọi chiến lược hay chiến thuật phía sau dù làm nhiều đến đâu cũng khó mang lại hiệu quả bền vững. Rất mong nhận được những góp ý và chia sẻ từ mọi người.


Một đoạn hội thoại giữa mình và anh B – một chủ doanh nghiệp mảng công nghệ.

“Sản phẩm mới bên anh đội ngũ làm gần một năm. Bọn anh cố gắng làm cho nó tốt nhất có thể trong phân khúc.”

“Tốt nhất theo nghĩa nào vậy anh?”

“Thì… cấu hình tốt, tính năng nhiều, chất lượng cũng ổn hơn khá nhiều sản phẩm khác trên thị trường.”

“Vậy anh đang định bán sản phẩm này cho nhóm khách hàng nào?”

“Thực ra anh nghĩ sản phẩm tốt thì ai dùng cũng được. Quan trọng là mình làm cho nó tốt nhất.”
……

“Anh thường ăn một bát phở bao nhiêu tiền?”

Anh hơi bất ngờ rồi trả lời:

“Tầm 40–50 nghìn thôi.”

“Vậy tại sao anh không ăn bát phở 3,8 triệu ở Landmark 81, hoặc những quán phở thương hiệu lớn có giá 200–300 nghìn?”
Anh bật cười.

“Thì… không cần thiết. Anh thấy bát phở gần nhà ăn ngon, hợp túi tiền, tiện nữa.”

“Vậy có thể nói bát phở đó không phải là bát phở ‘tốt nhất’ theo nghĩa sang trọng nhất hay đắt nhất, nhưng nó là bát phở phù hợp nhất với anh, đúng không?”

Anh gật đầu.

Mình hỏi thêm.

“Nếu quán phở 3,8 triệu ở Landmark 81 mở ngay gần nhà anh thì sao? Anh có ăn thường xuyên không?”

“Tất nhiên là không rồi. Ngon thì chắc ngon thật, nhưng anh đâu có nhiều tiền thế để ngày nào cũng ăn.”

“Đó chính là sự phù hợp đó anh. Khách hàng khi mua một sản phẩm hiếm khi đi tìm thứ tốt nhất trên thị trường. Họ chỉ chọn thứ phù hợp nhất với nhu cầu, hoàn cảnh và khả năng chi trả của họ TẠI THỜI ĐIỂM ĐÓ, TRONG BỐI CẢNH ĐÓ.”


Thực ra phần lớn khách hàng đều như vậy. Họ không dành nhiều thời gian để nghiên cứu toàn bộ thị trường, cũng không so sánh chi tiết tính năng của hàng chục thương hiệu trước khi mua.

Theo tổng hợp nghiên cứu của John Dawes – Ehrenberg-Bass Institute, trong nhiều thị trường B2B, tập thương hiệu mà khách hàng thực sự cân nhắc trước khi ra quyết định thường chỉ khoảng 2 đến 4 nhà cung cấp. Nghĩa là trong một thị trường có thể có hàng chục đối thủ cạnh tranh, khách hàng thực tế chỉ nghĩ đến một vài cái tên quen thuộc.

Điều này dẫn đến một sự thật thú vị: trong phần lớn các quyết định mua hàng, khách hàng không đi tìm sản phẩm tốt nhất. Họ chỉ chọn sản phẩm tốt nhất trong số những sản phẩm họ biết. Nếu thương hiệu của bạn không nằm trong nhóm đó, thì dù sản phẩm có tốt đến đâu, nó cũng không bước vào được vòng so sánh.

Đây cũng là lý do vì sao trong marketing có một khái niệm rất quan trọng gọi là mental availability – khả năng được khách hàng nhớ tới. Khi một nhu cầu xuất hiện, thương hiệu nào bật lên trong đầu khách hàng trước sẽ có lợi thế rất lớn.

Ví dụ khi cần đặt phòng nhiều người nghĩ đến Booking hoặc Agoda, khi cần gọi xe nhiều người nghĩ đến Xanh, Grab, khi nghĩ đến điện thoại nhiều người nghĩ đến Apple hoặc Samsung. Không phải vì thị trường không có sản phẩm tốt hơn, mà vì đó là những thương hiệu đã chiếm được một vị trí trong trí nhớ của khách hàng.

Vì vậy đôi khi vấn đề của một doanh nghiệp không phải là sản phẩm chưa đủ tốt. Vấn đề là khách hàng chưa từng nghĩ đến nó. Khi thương hiệu chưa tồn tại trong trí nhớ khách hàng, sản phẩm sẽ không được đưa vào danh sách cân nhắc. Và nếu không được cân nhắc, nó cũng không có cơ hội được lựa chọn.


Điều này dẫn chúng ta quay lại với tiêu đề của bài viết hôm nay: trên thị trường thực ra rất hiếm khi tồn tại một sản phẩm “tốt nhất” theo nghĩa tuyệt đối.

Mỗi sản phẩm thường chỉ phù hợp với một nhóm khách hàng, một hoàn cảnh sử dụng, một mức chi trả và một hệ giá trị khác nhau. Một chiếc xe thể thao có thể là lựa chọn tuyệt vời với người yêu tốc độ, nhưng lại hoàn toàn không phù hợp với một gia đình cần sự tiện dụng. Một sản phẩm thực phẩm hữu cơ cao cấp có thể rất tốt, nhưng sẽ không phải lựa chọn của số đông người tiêu dùng nếu mức giá vượt quá thói quen chi tiêu của họ.

Vì vậy câu hỏi quan trọng trong marketing không phải là: “Làm sao để tạo ra sản phẩm tốt nhất trên thị trường?” Mà là: “Sản phẩm này phù hợp nhất với nhóm khách hàng nào, trong hoàn cảnh nào, và vì lý do gì họ sẽ chọn nó?”

Khi trả lời được câu hỏi đó, rất nhiều quyết định phía sau sẽ trở nên rõ ràng hơn: định vị sản phẩm, mức giá, kênh phân phối, thông điệp truyền thông và cả cách xây dựng thương hiệu. Marketing khi đó không còn là việc cố gắng thuyết phục tất cả mọi người rằng sản phẩm của mình là tốt nhất. Nó trở thành việc giúp một nhóm khách hàng cụ thể nhận ra rằng đây chính là sản phẩm phù hợp với họ.

Bởi vì trong kinh doanh, khách hàng không mua sản phẩm tốt nhất. Họ mua sản phẩm phù hợp nhất với họ tại thời điểm họ cần. Và marketing, suy cho cùng, chính là quá trình giúp sự phù hợp đó được nhận ra.

Cảm ơn bạn đã tin đọc.
Thuỳ Trang.

Marketing & Công việc