[Series: 15 ngày chỉ nói về bản chất của marketing]
Chuỗi 15 bài viết này là cách mình quay lại với những nguyên lý cốt lõi của marketing, những điều căn bản và quan trọng nhưng đôi khi dễ bị bỏ qua trong quá trình làm việc. Nếu hiểu sai bản chất, mọi chiến lược hay chiến thuật phía sau dù làm nhiều đến đâu cũng khó mang lại hiệu quả bền vững. Rất mong nhận được những góp ý và chia sẻ từ mọi người.
Một cuộc trao đổi giữa mình và một chủ doanh nghiệp trong lĩnh vực vật liệu xây dựng B2B:
“Bên anh đang tính toán để triển khai làm website và SEO, tuy nhiên, anh vẫn còn một vài băn khoăn chưa biết nên đầu tư hay không?”
“Anh đang băn khoăn điều gì vậy?”
“Thật ra ngành anh trước giờ bán hàng chủ yếu bằng quan hệ với nhà thầu và chủ đầu tư. sales gặp trực tiếp, làm vài dự án tốt là họ giới thiệu tiếp. Nên anh vẫn chưa hiểu rõ giá trị khi làm web hay SEO mà phải bỏ ra cả đống tiền”
“Vậy tại sao anh bắt đầu nghĩ đến việc làm web bây giờ?”
“Thị trường giờ khác trước rồi. Nhiều doanh nghiệp mới vào ngành, họ làm truyền thông mạnh lắm. Khách hàng bắt đầu hỏi website, hỏi hồ sơ năng lực online. Có những đơn vị trước giờ mình ít để ý mà giờ xuất hiện ở khắp nơi. Mấy ông lớn thì càng ngày càng lớn, còn mình thấy tốc độ tăng trưởng bắt đầu chậm lại mà chưa rõ phải làm gì.”
Các anh/chị chủ doanh nghiệp có thấy câu chuyện này quen không?
– chúng ta do dự trước những khoản đầu tư cho hoạt động marketing vì còn mơ hồ và không hiểu, thậm chí đôi khi chúng ta không muốn hiểu
– chúng ta tự tin bảo vệ những lí lẽ của mình trong sự hoang mang và lo lắng tận sâu bện trong
– chúng ta muốn bứt phá và trở lên đẹp đẽ hơn nhưng lại không sẵn sàng và cho marketing thời gian để toả sáng
….
Những phản ứng này thực ra khá phổ biến trong kinh tế học hành vi. Các nhà nghiên cứu gọi đó là Status Quo Bias – thiên kiến duy trì hiện trạng. Khi một cách làm đã quen thuộc và từng mang lại kết quả, con người thường có xu hướng tiếp tục duy trì nó, ngay cả khi môi trường xung quanh đã thay đổi. Nhưng đôi khi điều trớ trêu nhất lại nằm ở chỗ: nơi mà chúng ta cảm thấy an toàn nhất lại có thể chính là nơi tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất.
Câu chuyện này mình gặp khá nhiều ở các doanh nghiệp, đặc biệt trong ngành B2B. Phần lớn các công ty phát triển theo mô hình sale-driven growth: đội sales tìm khách hàng, xây dựng quan hệ với tổng thầu hoặc chủ đầu tư, sau đó dự án này dẫn sang dự án khác. Mô hình này hoàn toàn có thể giúp doanh nghiệp tăng trưởng trong nhiều năm.
Nhưng khi thị trường đông đúc dần, khi các dự án lớn có nhiều nhà cung cấp tham gia hơn, chúng ta luôn tự hỏi:
Liệu danh sách khách hàng lựa chọn có bao gồm chúng ta không?
Trong bài viết ngày 05 của series này, mình có nhắc đến nghiên cứu của John Dawes tại Ehrenberg-Bass Institute. Nghiên cứu cho thấy trong nhiều thị trường B2B, khi khách hàng bắt đầu tìm kiếm nhà cung cấp, tập thương hiệu họ thực sự cân nhắc thường chỉ khoảng 2 đến 4 cái tên. Điều này khá thú vị nếu đặt trong bối cảnh một ngành có thể có hàng chục doanh nghiệp cùng tham gia cạnh tranh.
“Nếu công ty anh cần tìm một nhà cung cấp thép hoặc vật liệu cho dự án mới, anh sẽ nghĩ đến những đơn vị nào?”
Anh kể ra vài cái tên quen trong ngành.
“Anh có đi tìm hết tất cả các nhà cung cấp trên thị trường để so sánh không?”
“Chắc là không. Thường anh chỉ xem những đơn vị mình đã biết.”
“Khách hàng của anh cũng vậy đó.”
Điều này liên quan đến một khái niệm rất quan trọng trong marketing: mental availability – khả năng một thương hiệu được khách hàng nhớ tới khi một nhu cầu xuất hiện. Khi một dự án mới hình thành, người ra quyết định HIẾM KHI bắt đầu bằng việc khảo sát toàn bộ thị trường. Họ thường nghĩ đến một vài cái tên quen thuộc trong ngành trước: những doanh nghiệp đã từng nghe qua, từng thấy ở các dự án khác hoặc đã nhiều lần được nhắc đến trong các cuộc trao đổi chuyên môn.
Những cái tên đó không tự nhiên mà xuất hiện trong trí nhớ của thị trường. Chúng được hình thành từ nhiều lần tiếp xúc theo thời gian: một bài chia sẻ kinh nghiệm thi công, một dự án tiêu biểu được nhắc đến trong hội thảo ngành, một bài viết chuyên môn trên website, hay đơn giản là việc thương hiệu xuất hiện khi người ta tìm kiếm thông tin trên Google. Mỗi lần xuất hiện như vậy có thể rất nhỏ, nhưng theo thời gian chúng TÍCH LUỸ THÀNH TRÍ NHỚ trong tâm trí khách hàng.
Đó cũng chính là bản chất của truyền thông thương hiệu. Nếu nói một cách đơn giản, truyền thông thương hiệu không phải là cố gắng bán hàng ngay lập tức, mà là quá trình giúp thương hiệu của bạn xuất hiện đủ nhiều và đủ lâu trong trí nhớ của thị trường. Khi nhu cầu thực sự xuất hiện, khách hàng đã biết bạn là ai và cái tên của bạn nằm sẵn trong danh sách những lựa chọn quen thuộc.
Vì vậy, thời điểm tốt nhất để truyền thông thương hiệu KHÔNG PHẢI là lúc doanh nghiệp đang cần bán hàng gấp. Nó thường là lúc mọi thứ vẫn đang VẬN HÀNH ỔN ĐỊNH (các chiến lược sẵn sàng, sản phẩm, dịch vụ, nhóm khách hàng được làm rõ), khi doanh nghiệp còn đủ nguồn lực và thời gian để xây dựng sự hiện diện của mình trong thị trường.
Những hoạt động như website, SEO, nội dung chuyên môn hay việc chia sẻ kinh nghiệm dự án có thể chưa mang lại hợp đồng ngay lập tức, nhưng chúng dần dần giúp thương hiệu trở nên quen thuộc hơn trong mắt khách hàng.
“Trước khi bạn cần đến nó” vì vậy không phải là trước một chiến dịch bán hàng vài tuần. Đó là TRƯỚC KHI KHÁCH HÀNG CÓ NHU CẦU, trước khi một dự án mới xuất hiện, trước khi họ bắt đầu tìm kiếm nhà cung cấp. Khi thời điểm đó đến, những thương hiệu đã xuất hiện nhiều lần trong trí nhớ của họ sẽ được nhắc đến đầu tiên.
Truyền thông thương hiệu giống như việc trồng một cái cây. Bạn không trồng cây vào ngày mình cần bóng mát. Bạn trồng nó trước đó khá lâu, để khi mùa hè đến, bóng cây đã sẵn ở đó để toả bóng mát cho mọi người.
Trong kinh doanh cũng vậy. Khi một cơ hội xuất hiện, khách hàng thường lựa chọn từ những cái tên đã quen thuộc trong trí nhớ của họ trước đó. Marketing, suy cho cùng, chính là quá trình giúp thương hiệu của bạn trở thành một trong những cái tên quen thuộc ấy.
Cảm ơn bạn đã tin đọc.
Thuỳ Trang.



